Site navigatie
Home Publicaties Spiritual Note Spiritual Note - Fasting in summer and winter, a spiritual approach
Spiritual Note - Fasting in summer and winter, a spiritual approach
Written by Riaz Ahmadali   

Ed. 318 - July 22, 2011 - Sha'ban 21, 1432Spiritual Note

English translation below

If you would like to receive the Notes weekly by email, please send a request to This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
Wilt u de Notes wekelijks per email ontvangen? Stuur dan een mail naar This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it


Vasten in zomer en winter - een spirituele beschouwing

De Ramadan nadert, en vooral in gebieden met een heel vroege zonsopkomst en een heel late zonsondergang kunnen de vastentijden heel lang zijn. Daardoor zullen vele Moslims onwillig of fysiek niet in staat zijn te vasten. In deze Noot zullen we trachten een alternatieve visie te geven op vasten in de zomer, waardoor ook deze broeders en zusters desgewenst de Ramadan vastend kunnen doorbrengen.

We citeren eerst een deel van maulana Muhammad Ali's uitleg van vers 2:187 uit de Koran:

"Hier komt een belangrijke vraag naar voren met betrekking tot de landen waar de dagen soms erg lang zijn, en waar het voor gewone mensen niet mogelijk is zich van voedsel te onthouden van het aanbreken van de dageraad tot zonsondergang. Er is een verslag waarin over de metgezellen van de Profeet wordt verteld dat zij hem vragen stelden over hun gebeden op een dag die zich uit zou strekken over een jaar of een maand. Van de Profeet wordt gezegd dat hij antwoordde dat zij zouden moeten meten naar de maatstaf van hun dagen (AD. 36:13). Hieruit zou volgen dat in landen waar de dagen te lang zijn, de vastentijd afgemeten mag worden in overeenstemming met de lengte van een gewone dag, of daar waar dat praktisch uitvoerbaar is, het vasten uitgesteld mag worden naar kortere dagen van ongeveer normale lengte."

Op basis van deze uitleg van de maulana geven we hieronder nog enkele argumenten op basis waarvan de lezer minder uren zou kunnen vasten op hele lange dagen.

Het eerste punt betreft de spirituele betekenis van de rituelen die we uitvoeren.

De Koran vertelt ons in 2:183 dat vasten ons moet leiden tot meer taqwa (ons hoeden voor het kwaad). Ook het doel van het gebed is om ons tegen het kwaad te beschermen, zoals we lezen in Koran 29:45: "Het gebed houdt (ons) weg van onzedelijkheid en het kwade." Verder lezen we in Koran 22:37 dat bij het offeren niet het vlees en bloed (het fysieke deel) het belangrijkst is, maar de volbrenging van onze plicht. Verder zijn er diverse hadith (overleveringen van de Profeet Mohammed) over het vasten, die ons leren dat het vasten niet volledig is als we onszelf overgeven aan kwaadsprekerij of slecht gedrag. Dus niet de uiterlijke daden van het vasten zijn het belangrijkst, maar de innerlijke waarde.

Ten tweede kunnen uit het gegeven dat vasten en gebed ons weghouden van slechtheid, ons afvragen tegen wie deze slechtheid zou kunnen worden geuit. Tegenover onszelf? Hoogstwaarschijnlijk niet, die slechtheid zouden we waarschijnlijk tegenover anderen doen gelden. Als we ons dus moeten weerhouden van het kwaad (tegenover anderen), dient ons vasten dus minimaal de periode te bestrijken waarin we contacten hebben met medemensen.

Er is een overlevering volgens welke de Profeet vermeldt dat de Moslims na het Isha gebed (laatste nachtgebed) het liefst niet meer moeten praten (Maulana Muhammad Ali, Manual of Hadith, hoofdstuk 9, hadith 10). Dit is waarschijnlijk omdat de Profeet dit gebed beschouwde als onze allerlaatste daad van de dag. Het advies is dat zijn volgelingen zich na het Isha gebed niet in onnodige discussies moeten begeven, omdat we met dit gebed juist kunnen reflecteren over de fouten van de dag, kort voordat we ons ter ruste leggen. Dit gebed is dus onze laatste daad van de dag, en het Fadjr gebed (ochtendgebed) is onze eerste daad van de dag. Tussen deze twee gebeden in ligt ons sociaal leven, met name in de tijd tussen Fadjr (ochtendgebed) en Maghrib (vroege avondgebed).

Dus als het doel van het vasten is om ons te weerhouden slecht te doen (tegenover anderen), heeft het geen zin om bijvoorbeeld om 3:00 uur in de ochtend te beginnen met vasten, omdat we pas enkele uren later beginnen aan ons sociaal leven.

In de winter kan de situatie worden omgekeerd. Velen zijn onwillig om de lange uren in de zomer te vasten, maar in de winter maken ze wel gretig gebruik van de gelegenheid om hele korte dagen te vasten. Wij zijn van mening dat ook in de winter ons vasten minimaal de periode moet bestrijken waarin we onze meeste sociale contacten hebben, bijvoorbeeld tussen 6:00 a.m. en 19:00 p.m. minimaal. In december in Nederland zou men bijvoorbeeld minder dan 10 uren vasten als we uitgaan van dageraad en zonsondergang, en het ontvasten zou zijn rond 4:30 p.m., terwijl we daarna nog actief deelnemen aan het sociaal leven. Vandaar dat het vasten in zulke gevallen langer zou moeten duren, totdat de reguliere sociale activiteiten voorbij zijn.

Verder geeft Koran 2:187 de toestemming aan Moslim mannen om 'tot hun vrouwen in te gaan' in de nachten van de Ramadan. Van deze toestemming kan moeilijk gebruik worden gemaakt als het (in het midden van de zomer) slechts enkele uren nacht is. Dus als we het vasten van dageraad tot zonsondergang letterlijk nemen in de zomer, leggen wij onszelf ontberingen op die Allah niet voor ons heeft bestemd.

Ook voor de gebedstijden zou het een optie kunnen zijn om die te concentreren rondom de periode waarin we sociaal actief zijn (in geval van overmatig lange of overmatig korte dagen). Het heeft bijvoorbeeld weinig zin om het ochtendgebed om 3:00 a.m. te verrichten en dan weer te gaan slapen. In deze gevallen zou overwogen kunnen worden het ochtendgebed te verrichten voordat de tijd van sociale contacten begint, zo rond 5:00 of 6:00 a.m.

Hetzelfde geldt voor het Isha gebed (late nachtgebed). Dit kan worden verricht voor het slapen gaan, ook al is het nog niet helemaal donker. Zonsondergang in juni bijvoorbeeld, zal in Nederland rond 10:00 p.m. zijn, en het volledig invallen van de duisternis is dan na middernacht. Volgens een overlevering van de Profeet heeft hij afgeraden om voor het Isha gebed te gaan slapen (Manual of Hadith, hoofdstuk 9, hadith 10). Naar onze mening heeft het geen zin om tot na 0:00 a.m. (middernacht) wakker te blijven om daarna het Isha gebed te verrichten, en dan na 4 uren weer op te staan voor het Fadjr gebed. Deze paar uren geven overigens ook niet veel tijd aan de meer godvruchtigen onder ons om het vrijwillige nachtgebed, de Tahadjoed, te verrichten (deze mensen zullen ook weinig spirituele vervulling krijgen als ze in de korte zomernachten op zoek gaan naar de Lailat al-Qadr, de nacht waarin de eerste openbaring van de Koran plaatsvond). Neem nogmaals in gedachten dat het belangrijkste doel van de dagelijkse gebeden niet is om bepaalde uren aan te houden, maar om ons te beschermen tegen het kwaad (Koran 29:45).

Onze mening is derhalve dat - in geval van extreem lange of extreem korte dagen - het vasten volbracht zou kunnen worden in de periode dat we het meest met onze medemensen in contact zijn, met een minimum van ongeveer 13 uren en een maximum van ongeveer 15 uren (15 uren is ongeveer de langste vastentijd in Mekka), en om ook binnen deze periode de dagelijkse gebeden te plannen. Dat is natuurlijk - nogmaals - onze mening, gebaseerd op interpretaties van Koranverzen en overleveringen van de Profeet Mohammed, maar als anderen hun vasten- en gebedstijden willen richten op tijden van zonsopkomst en -ondergang, is daar natuurlijk niets op tegen als we de letterlijke betekenis van de verzen in beschouwing nemen. Deze Noot is in de eerste plaats bedoeld om aan hen, die zich hadden voorgenomen om niet te vasten op de lange zomerdagen, een gelegenheid te bieden om op een minder zware manier aan hun plichten te voldoen.

Met dank aan Dr. Zahid Aziz

Zie ook: Ramadan and Prayer Times in Lands under Midnight Sun


Fasting in summer and winter - a spiritual approach

The month of Ramadan is approaching, and especially in areas with very early sunrise and late sunset, the fasting hours may be very long. Hence, some Muslims will be unwilling or physical unable to fast such long hours. In this Note we will try to express an alternative view on fasting in summer, which may enable these brothers and sisters to fast in Ramadan as well.

First we would like to quote a part of Maulana Muhammad Ali's comment on verse 2:187 of the Quran:

"An  important question arises here  regarding countries  in which  the days are sometimes very  long, where  it would be beyond  the power of ordinary men  to abstain from food from the breaking of the dawn to sunset. There is a report according to which the companions of the Prophet are related to have asked him about their prayers in a day which extended  to a year or a month, and  the Prophet  is  related  to have answered  that they  should measure  according  to  the measure of  their days  (AD 36:13). From  this  it would  follow  that  in countries where  the days are  too  long  the  time of  fasting may be measured  in accordance with  the  length of an ordinary day, or where practicable postpone the fasts to shorter days of about normal length."

Based on this view of the Maulana, we would like to provide the reader with some more arguments to fast shorter hours in the case of very long days.

The first point is the spiritual meaning behind the rituals we perform.

Quran 2:183 tells us that fasting should lead us to greater taqwa (to guard ourselves against evil). The goal of prayer, as well, is to strengthen our taqwa. Quran 29:45 states: "Prayer keeps one away from indecency and evil." Also, in the case of sacrifice, as 22:37 states, it is not the flesh or blood (the physical part) that is most important, but observance of duty. And several hadith (traditions from the Prophet Muhammad) on fasting show us that our fast is not complete if we find ourselves in false talk and illicit conduct during fasting (Bukhari, Muslim). So, it is not the outer acts of fasting that are more important, but the inner part.

The second point is that fasting and prayer keep us away from indecency and evil. Indecency and evil to whom? Most likely not to ourselves, but to others. Therefore, if we should desist from doing evil to others, our fasting should cover at least that period in which we are in contact with other people.

There is a hadith which tells us that the Prophet disliked having conversations after Isha prayer (late night prayer) (Maulana Muhammad Ali, Manual of Hadith, chapter 9, hadith 10). This is probably because the Prophet wanted Isha to be the last action of the day. The advice to his followers is not to have conversations (after Isha) to avoid the risk of getting involved in unnecessary talk. Isha enables us to make up for the mistakes of the day just before going to sleep. So it is our last action after having social contact with others, and Fajr is our first action before our social interacting. Between Fajr and Isha are our social activities, with emphasis on the time just after Fajr and just before Maghrib at 'normal' sunrise and sunset times (the working hours).

Thus, if fasting should keep us away from committing evil against others, then there will be no need to start fasting at 3:00 a.m. (for example), as we will have little or no social contacts until a few hours later.

In winter, the situation can be reversed. Some are not willing to fast the long hours of summer, but take the opportunity to fast the very short hours in winter. We are of the opinion that in winter the fast should also cover at least the period in which we are involved in social activities, which is most likely between 6:00 a.m. and 7:00 p.m. (at least). For example, in December in Holland one would fast less than 10 hours if calculated from dawn till sunset, and iftaar (breaking of fast) would be around 4:30 p.m., while the time for social activities will not yet have passed (in Europe, social activities, even work, go on till 6:00 p.m. in many cases). Therefore, in this case fasting should be extended till at least after 6:00 p.m.

Furthermore, 2:187 of the Quran gives permission to enter one's wife in the nights of Ramadan. This permission will not be valid if we keep fast in the mid of summer between dawn and sunset. Allah desires ease and not hardship for us. If we take fasting between dusk and dawn literally in summer, we put hardship on ourselves against Allah's will (Quran 2:185).

For salaat times as well, it would be an option to fix these around the period in which we are involved in social activities (in case of non-standard times of sunrise and sunset). There is, for example, no need to perform Fajr at 3:00 a.m. and go to sleep again. Even if sunrise is at 3:00 a.m., people may consider performing Fajr between 5:00 and 6:00, just before starting their social activities.

The same goes for Isha. It can be performed before going to bed, even if the sky is not yet dark.
For example, in June, sunset will be after 10:00 p.m. in Holland and the end of twilight will be after midnight. According to a hadith, the Prophet disliked sleeping before Isha (Manual of Hadith, chapter 9, hadith 10). In our opinion, there is no point in staying awake till after midnight to perform Isha and then get up only four hours later for Fajr. Furthermore, this short period of time does not leave much space for those who would like to perform the
voluntary night prayers, Tahajjud salaat (in particular these people might not find spiritual fulfillment in the short summer nights when seeking for the Lailat al-Qadr, the blessed night in which the revelation of the Quran started). In fact, going to sleep after Maghrib and getting up for Isha after midnight will give the Isha salaat the characteristics of Tahajjud prayer. Remember that the main goal of praying is not to keep certain hours, but to stay away from indecency and evil (Quran 29:45).

These are our opinions, in case of non-standard times of sunrise and sunset: To keep fast at least during the period covering our social activities, with a maximum of 15 hours and a minimum of 13 hours approximately (15 hours is about the longest fasting time in Makkah), and to keep the prayer times around these times as well. Of course this is only our opinion, based on Quran and Hadith, and if one chooses to match his or her fasting or prayer times according to sunrise and sunset, one may do so according to the literal interpretation of the verses. This Note is meant for those in the first place, who planned not to fast due to the long hours in summer, to get them an opportunity to fulfil their duties in an easier way.

With special thanks to Dr. Zahid Aziz

You may also read: Ramadan and Prayer Times in Lands under Midnight Sun

 

 
Make Text Bigger Make Text Smaller Reset Text Size